Kategoria: Architektura

ks. Stanislaw Groń SJ - 7 czerwca 2018

Bazylika Serca Jezusa w Krakowie

Wybitne dzieło architektury młodopolskiej i sztuki sakralnej XX stulecia – jezuicki kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa w Krakowie został zbudowany w latach 1909-1912 r. według projektu Franciszka Mączyńskiego (1874-1947).

Prace wykończeniowo-wyposażeniowe trwały długo z powodu I wojny światowej i przeciągnęły się do konsekracji (29 V 1921 r. ), dokonanej przez ks. bpa sufragana krakowskiego Anatola Nowaka, i były jeszcze kontynuowane aż do roku 1933. Świątynia ta miała jednoczyć Polaków żyjących wówczas pod zaborami i rozproszonych po świecie. Kult Serca Jezusa szerzony w naszym Narodzie miał pomóc w procesie dojrzewania wiary przez pogłębienie osobistej więzi z Bogiem i przez zawierzenie Jemu swego życia. Na konsekrację nie mógł przyjechać generał zakonu ks. Włodzimierz Ledóchowski, ale w liście do prowincjała ks. Stanisława Sopucha SJ wyraził swą radość i napisał: w tak wielką świątynię zmienia się kapliczka Serca Jezusowego na Wesołej (…) w chwili, gdy zmartwychwstała Polska do dawnej powraca świetności.

Czytaj więcej

ks. Stanislaw Groń SJ - 12 listopada 2014

Jezuicka Kaplica Adoracji

phoca thumb l kaplicaadoracjiW październiku 2004 r. Jan Paweł II ogłosił w całym Kościele Rok Eucharystyczny. W Liście apostolskim Mane Nobiscum Domine (Zostań z nami, Panie) Ojciec Święty zachęca wiernych: Niech Rok Eucharystii będzie dla wszystkich cenną okazją do uświadomienia sobie na nowo tego, jak niezrównany skarb Chrystus powierzył swemu Kościołowi. Niech pobudza do celebrowania jej w sposób żywszy, i bardziej świadomy, a z tego niech wypływa życie chrześcijańskie przemienione miłością (nr 29).

      Od niemal pół wieku Bazylika Serca Jezusowego w Krakowie jest miejscem, w którym nieustannie adorowany jest Chrystus Eucharystyczny. Jest to możliwe dzięki temu, że pod koniec lat 50. zrodziła się idea i powstał projekt uzupełnienia bazyliki o kaplicę wieczystej adoracji.

Czytaj więcej


ks. Stanislaw Groń SJ - 12 listopada 2014

Ceramiczna dekoracja – azulejos

ceramikaSzczyt fasady jezuickiej świątyni ma dziesięć półkolistych okienek w obramieniach ciosanych w kamieniu, pod którymi umieszczono emaliowane kafelki porcelanowe z religijnymi symbolami. Każda z dziesięciu kompozycji, wykonanych wg projektu Franciszka Mączyńskiego w 1911 r., składa się z 25 płytek. Patrząc na fasadę, od góry do dołu widzimy: najwyżej Chrystogram XP, niżej dwie greckie litery Alfa i Omega, pod nimi w jednej linii trzy kompozycje przedstawiające kłosy pszenicy, Baranka Wielkanocnego, winne grono, a jeszcze niżej cztery symbole Ewangelistów.

Czytaj więcej


ks. Stanislaw Groń SJ - 6 listopada 2014

Ołtarz główny w Bazylice Serca Jezusa w Krakowie

Słowa kluczowe:

phoca thumb l oltarz glownyProjektodawcą Bazyliki był utalentowany młody polski architekt Franciszek Mączyński (1874-1947). Kiedy w 1907 r. ojcowie jezuici zlecili mu prace nad projektem świątyni, miał zaledwie 33 lata. Wykonał aż trzy projekty (secesyjny, neoromańsko-neogotycko-neobarokowy i postsecesyjny) i jak napisał ks. J.L. Kontkowski SJ, w książce pt.: Jezuicki Kościół Serca Jezusa w Krakowie, ten trzeci okazał się najbardziej spójny w rzucie i zwarty w bryle, i najbardziej malowniczy. To właśnie ten projekt został przyjęty i przeznaczony do realizacji.

      W roku 1914 Mączyński zaprojektował do tej świątyni również ołtarz główny; nawiązuje on stylem do włoskiego neorenesansu.

Czytaj więcej


ks. Stanislaw Groń SJ - 18 listopada 2011

Skaliste miejsca doskonalenia wiary

Słowa kluczowe:

Czas wakacji sprzyja odwiedzinom ciekawych miejsc. Z pewnością należą do nich greckie klasztory zbudowane na skałach. Żyją w nich mnisi i mniszki, praktykując modlitwę i ascezę.

W prowincji Tesalia na północno-zachodnim krańcu Grecji znajduje się malowniczy masyw górski Meteora. Jest to zespół charakterystycznych, luźno stojących skał, mających zazwyczaj kształt ostrosłupa. Po grecku meteoros znaczy „wysoki”, „zawieszony w powietrzu”, toteż niektórzy wywodzą nazwę tego miejsca od tych właśnie skał. Najwyższa z nich ma 630 metrów. U podnóża rozległego skalnego masywu znajdują się dwa miasteczka: Kastraki i Kalambaka, które mają doskonałą bazę turystyczno-hotelową.

Czytaj więcej

ks. Stanislaw Groń SJ - 19 grudnia 2009

Ku czci Serca

W lOO-LECIE WMUROWANIA KAMIENIA WĘGIELNEGO POD JEZUICKI KOŚCIÓŁ SERCA JEZUSA W KRAKOWIE

W roku 1868 w Krakowie w dzielnicy Wesoła przy ul. Kopernika 26 jezuici kupili posiadłość: park, ogród i pięć budynków. Niedługo potem na kaplicę zakonną pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa przebudowano tzw. dom zajezdny. Prowincjał jezuitów Kasper Szczepkowski poświęcił ją 28 VIII 1870 r. Po 42 latach została ona rozebrana, a na jej miejscu architekt Franciszek Mączyński (1874-1947) wybudował dwupiętrowy budynek: dom pisarzy i furtę zakonną. Teraz nabożeństwa zaczęto odprawiał już w nowo wybudowanej zakrystii przy powstającym kościele Serca Jezusa. Inicjatorem wybudowania nowej świątyni był, w 1903 r., prowincjał Włodzimierz Ledóchowski.

Czytaj więcej

ks. Stanislaw Groń SJ - 5 stycznia 2002

Święto katedry św. Piotra

Słowa kluczowe:

Do roku 1969 Kościół łaciński obchodził dwa święta związane ze Stolicą Piotrową: Katedry św. Piotra w Rzymie (18 I ) i Katedry św. Piotra w Antiochii (22 II). Od IV w. chrześcijanie rzymscy znali i obchodzili święto Katedry świętego Piotra, wspominając że Apostoł był biskupem tego miasta. To święto – rozszerzone na cały Kościół – przypomina, że Stolica Piotrowa jest podstawą jedności Kościoła. Po reformie kalendarza liturgicznego obydwa święta połączono w jedno i obchodzi się je jako Święto Katedry św. Piotra. W tym dniu Kościół modli się, aby: (…) pośród zamętu świata nasza wiara pozostała nienaruszona.

Czytaj więcej

ks. Stanislaw Groń SJ - 3 stycznia 1999

Kaplica Redemptoris Mater

arc 029Kaplica Redemptoris Mater znajduje się w Watykanie i jest obok Kaplicy Sykstyńskiej i Paulińskiej jedną z trzech wielkich kaplic papieskich Pałacu Apostolskiego. W niej właśnie w roku 1995 jezuita o. Tomas Spidlik wygłosił Ojcu Świętemu i pracownikom Kurii Rzymskiej rekolekcje wielkopostne. W zaproponowanych rozważaniach rekolekcyjnych podkreślił wkład tradycji Wschodu w duchowość Kościoła Zachodu oraz ukazał urok oddychania dwoma płucami, co podkreśla w swym nauczaniu Jan Paweł II.
      Odnowienie kaplicy Redemptoris Mater Ojciec Święty powierzył atelier sztuki sakralnej przy Centrum Aletti w Rzymie. Jest to miejsce studiów prowadzone przez Towarzystwo Jezusowe przy Papieskim Instytucie Wschodnim, którego działalność ma na celu przede wszystkim ukazanie tradycji Wschodu i Zachodu w sztuce. Poprzez refleksję teologiczną dąży się tam do tego, aby Kościół mógł znów „oddychać pełną piersią” jako jedna Owczarnia Chrystusa.
      W 1996 r. obchodzono 50. rocznicę święceń kapłańskich Jana Pawła II. Z tej okazji Kolegium Kardynalskie ofiarowało Papieżowi dar w formie pieniężnej. W odpowiedzi na to Papież powiedział: Dziękuję z całego serca za kwotę, jaką obdarowaliście mnie. (…) Wierzę, że zrobię z niej dobry użytek, przeznaczając ją na dzieło, które pozostanie w Watykanie. Myślę o pracach związanych z odnową i dekoracją Kaplicy Redemptoris Mater. Papież wyraził życzenie, aby kaplica stała się znakiem jedności wszystkich Kościołów i by nabrała szczególnego znaczenia ekumenicznego (…), stanowiąc znaczącą obecność tradycji wschodniej w Watykanie.

Czytaj więcej

ks. Stanislaw Groń SJ - 3 stycznia 1997

Ludowe, polskie kapliczki – przystanki Świętych

Słowa kluczowe:

kapliczka15 „<< Nauka bowiem krzyża, która jest głupstwem dla świata, dla nas jest mocą Bożą >> (por. 1 Kor 1,18). Rozumieli to dobrze mieszkańcy Podhala. I kiedy kończył się wiek XIX, a rozpoczynał się współczesny, ojcowi wasi na szczycie Giewontu ustawili krzyż. Ten krzyż tam stoi i trwa. Jest niemym, ale wymownym świadkiem naszych czasów. Rzec można, że ten jubileuszowy krzyż patrzy w stronę Zakopanego i Krakowa, i dalej: w kierunku Warszawy i Gdańska. Ogarnia całą naszą ziemię od Tatr po Bałtyk. Chcieli wasi ojcowie, aby krzyż królował w szczególny sposób w tym pięknym zakątku Polski. I tak się też stało. To wasze miasto rozłożyło się, rzec można, u stóp krzyża, żyje i rozwija się w jego zasięgu – Zakopane i Podhale. Mówią o tym przydrożne kapliczki pięknie rzeźbione i z troską pielęgnowane. Chrystus towarzyszy wam w codziennej pracy i na szlakach górskich wędrówek”.

        Jan Paweł II, Zakopane, 6 czerwca 1997 r.

 

Czas wakacyjnych wędrówek, to szczególna okazja, aby dostrzec i odkryć na nowo piękno przydrożnych kapliczek, aby pomodlić się przy nich, odpocząć. Są one prawie w każdym rejonie Polski. W zależności od geograficznego regionu i od specyficznych jego cech, mają one swój oryginalny kształt, unikalne piękno. Każda kapliczka ma swoją historię powstania i swoisty wygląd. Naznaczona jest tradycją danej wioski, miasteczka czy regionu i wiąże się ze zdarzeniami minionych dni: z patriotycznymi powstaniami narodowymi, działaniami wojennymi lub z czasem pokoju. Kapliczki upamiętniają zdarzenia tragiczne i radosne, ważne dla społecznej świadomości lokalnych wspólnot. Wyrastają z religijnej tradycji okolicznych ludzi i są żywym świadectwem ich wiary. Świadczą o ludziach i czasach, które już odeszły, ale i wiele też mówią o ludziach opiekujących się nimi i o dniu dzisiejszym. Świadczą o wrażliwości człowieka na sprawy Boże, na piękno krajobrazu, a także o patriotyzmie i miłości bliźnich.

Czytaj więcej